Thỉnh thoảng tôi lại nhớ đến một tương tác khá thú vị.
Tháng 10 năm 2024, tôi có mặt tại Trung tâm Hội nghị Las Vegas cho MagicCon – sự kiện thường niên dành cho fan Magic: The Gathering để chơi, trao đổi bài và cập nhật về tương lai trò chơi. Tôi ngồi cùng phòng truyền thông với vài nhà báo và nhân viên PR, khi chủ đề bàn về panel Foundations Of Magic's Next Era được nhắc tới – nơi Wizards of the Coast (WOTC) lên sân khấu chia sẻ về tương lai của Magic.
Phóng viên và tôi đã xem gần hết những gì panel sẽ trình bày, vì WOTC đã tổ chức buổi preview online qua Zoom vài ngày trước đó. Một nhân viên PR hỏi chúng tôi nghĩ điều gì trong panel sẽ làm khán giả phấn khích nhất. Có người chọn artwork của bộ Final Fantasy, có người nói về các lá bài Foundations… rồi tới tôi, tôi trả lời ngay: sự trở lại của MSRP.
MSRP, tức giá bán lẻ đề xuất (Manufacturer's Suggested Retail Price), là mức giá công ty sản xuất gợi ý cho sản phẩm. Trước khi Foundations ra mắt vào tháng 11/2024, Magic: The Gathering không có MSRP cố định, WOTC để các cửa hàng tự quyết định giá. Foundations đã phá vỡ truyền thống đó.
Đội PR khá sốc khi tôi chọn điều này vì họ nghĩ nó không hấp dẫn lắm… và rồi, khi panel bắt đầu…

Cả khán phòng bùng nổ, tôi nhìn quanh thì mấy người tôi nói chuyện cũng chỉ biết nhún vai. Việc thiếu MSRP là vấn đề lớn với cộng đồng MTG, họ hy vọng giá bán đề xuất trở lại sẽ kìm được những giá trên thị trường thứ cấp (secondary market) cao ngất ngưởng lúc bấy giờ.

MSRP, có thể thôi

MSRP được kỳ vọng sẽ mở ra kỷ nguyên mới cho Magic: người chơi có thể mua bài họ muốn với giá hợp lý và ổn định. Dù MSRP của Final Fantasy cao hơn so với các bộ nội dung trong thế giới game như Aetherdrift hay Tarkir: Dragonstorm chút ít, đa số đều hiểu IP có bản quyền thì giá phải cao hơn. Nhưng điều đó chưa xảy ra – ít nhất là với Final Fantasy, khi một số cửa hàng thậm chí như chơi lớn không thèm để mắt tới giá đề xuất.
Giá MSRP của Final Fantasy, theo trang chính thức của MTG là:

  • Play Booster: $6.99
  • Collector Booster: $37.99
  • Commander Deck: $69.99
  • Collector's Edition Commander Deck: $149.99
  • Bundle: $69.99
  • Gift Bundle: $89.99
  • Starter Kit: $19.99

Giờ, so với giá đặt trước ở một cửa hàng đồ chơi độc lập:

  • Play Booster Box (30 gói): $174.99
  • Collector Booster Box (12 gói): $699.99
  • Commander Deck:
    Final Fantasy 6 - $74.99
    Final Fantasy 7 - $124.99
    Final Fantasy 10 - $124.99
    Final Fantasy 14 - $124.99
  • Collector's Edition Commander Deck:
    Final Fantasy 6 - $219.99
    Final Fantasy 7 - $399.99
    Final Fantasy 10 - $399.99
    Final Fantasy 14 - $399.99
  • Bundle: $79.99
  • Gift Bundle: $159.99
  • Starter Kit: $24.99

Ôi trời, khác biệt rõ rệt rồi đấy nhỉ?
Nhớ nhé, đây không phải tình trạng scalper (đầu cơ găm hàng) như trong cộng đồng Pokemon TCG đâu. Đây là cửa hàng game địa phương – nơi bạn đến chơi Magic, học Magic, trò chuyện với mọi người – mà lại thế này thì rõ là MSRP chỉ là con số trên giấy.
Có một điểm đáng chú ý trong thông báo từ Wizards: giá hộp (box) không được liệt kê. Họ chỉ định giá theo từng gói (pack) thôi. Khi phóng viên hỏi chuyện này, giám đốc truyền thông Blake Rasmussen trả lời: “Đơn giản là giá hộp chỉ bằng giá gói nhân với số gói trong hộp, nên không cần liệt kê đâu. Nếu có thì cũng là như nhau.”
Thôi thì ta thử tính: 30 Play Booster gói, mỗi gói $6.99 thì hộp phải là $209.70 theo MSRP. Như vậy, ví dụ cửa hàng bên trên còn bán thấp hơn “đúng chuẩn” của hãng một chút, nghe có vẻ cũng ổn.
Đến Collector Booster: 12 gói x $37.99 = $455.88 phải trả cho một hộp Collector Booster theo MSRP. Mà cửa hàng thì bán đắt hơn ít nhất $5.
Tất cả những giá này đều là giá preorder. Giờ thì sao? Hộp Collector Booster trên thị trường đã leo lên bốn chữ số, hàng trên kệ LGS còn vậy. Một gói Collector Booster đơn lẻ trên TCGPlayer giờ cũng tầm $120. Hộp Play Booster nữa cũng vượt xa MSRP, thấp nhất trên TCGPlayer là $230 rồi.
Các siêu thị lớn cũng phần nào bám giá MSRP, nhưng hàng không kịp đổ ra kệ và chắc gì người mua từ siêu thị là game thủ thực sự cần bài. Đây là vấn đề to đùng, cực kỳ chọc vào tim ý tưởng của dòng sản phẩm Universes Beyond: kéo người mới đến Magic: The Gathering.
Các cao thủ MTG cũng chẳng vui vẻ gì. Giá Play Booster vốn dĩ đã không vừa miệng, lại thêm hai “biến cố”:
Đầu tiên là khi Play Booster chính thức ra mắt với Murders At Karlov Manor 2024, lần đầu tiên trong lịch sử bộ bài không dùng gói 15 lá – Play Boosters chỉ 14 lá, nằm giữa Draft Boosters 15 lá và Set Boosters 12 lá.
Sau đó, từ tháng 2 năm nay với Aetherdrift, hộp Play Booster chỉ còn 30 gói thay vì 36 gói như trước.
Nói tóm lại, giờ bạn phải mua ít lá bài hơn từ ít gói hơn, mà giá thì còn đắt hơn MSRP nữa. Phải thay đổi thôi, nếu không người chơi mới và cũ sẽ bỏ chạy hết.

Kefka Final Fantasy Magic

Universes Beyond chạm trần giá tiền

Giả sử bạn là fan ruột Final Fantasy, nghe tin Magic – một trong những thể loại TCG lâu đời nhất – hợp tác với trò chơi bạn thích. Bạn xem bạn bè chơi Magic khoe artwork cực xịn, foil đẹp, cơ chế chơi thú vị, muốn thử.
Bạn đến Best Buy hay Target, hỡi ôi, không đâu có hàng. Thôi may bạn nghe về cửa hàng địa phương, nơi bạn bè hay tụ tập chơi hàng tuần, đến đó xem sao. May quá có hàng rồi! Nhưng mà… deck FF7 $125? Trang MTG nói $70 là đủ rồi, bạn sẵn sàng chi bấy nhiêu mà giờ như này thì sao? Bạn quay về tay không, đành lại mở FF7 lên mà chơi cho đã đời.
Tình huống trên chỉ là ví dụ, nhưng trên Reddit và nhiều diễn đàn khác có quá nhiều người thật sự gặp tình cảnh y hệt. Những người như vậy là mục tiêu của Universes Beyond, vậy mà họ bị đẩy ra ngoài từ khi chưa kịp bắt đầu. MSRP được hứa sẽ kìm giá nhưng giờ nó như con thuyền trôi giữa biển giá vô pháp.
Với Final Fantasy, Wizards còn chịu thiệt một cái nữa; nếu đổi chiều ngược lại – một tay chơi Magic nhìn thấy thẻ FF và muốn chơi game đó, rào cản vào thấp hơn nhiều. Trong sự kiện Amazon Prime Day vừa rồi, vài tuần sau khi bộ FF ra mắt, nhiều phần game Final Fantasy bán giảm giá cực rẻ, trong đó Final Fantasy I-VI Pixel Remasters (6 game) có $45 thôi.
Ngay cả tiền chính thức, nếu người chơi Magic muốn chơi hết 16 game Final Fantasy chính dòng, giá sẽ thế này (theo Steam):

  • Final Fantasy I-VI Pixel Remaster Bundle: $75
  • Final Fantasy VII: $12
  • Final Fantasy VIII: $12
  • Final Fantasy IX: $21
  • Final Fantasy X (với X/X-2 HD): $30
  • Final Fantasy XI: Tải miễn phí trên trang game, một tháng đầu miễn phí
  • Final Fantasy XII (The Zodiac Age): $50
  • Final Fantasy XIII: $16
  • Final Fantasy XIV: $20 Starter Edition, có phí tháng sau
  • Final Fantasy XV: $36
  • Final Fantasy XVI: $50

TỔNG CỘNG: $322
16 game Final Fantasy cốt lõi – toàn bộ nguồn cảm hứng cho bộ Magic: The Gathering này, với hàng trăm giờ gameplay – giá chỉ bằng 25% một hộp Collector Booster và chỉ chênh khoảng $100 so với hộp Play Booster.
Chơi game video và chơi game thẻ bài vật lý khác nhau, thế nhưng nếu mục tiêu chính là trải nghiệm Final Fantasy, game video cho bạn giá trị đồng tiền hơn nhiều.
Universes Beyond được phô trương là sẽ đưa Magic đến với nhiều người mới, và về mặt kỹ thuật thì nó đúng thế – miễn là người ta chịu móc hầu bao ra. Cái rào cản tài chính này có thể khiến dân chơi mới chán không muốn tham gia, vậy là vứt luôn mục tiêu cốt lõi của Universes Beyond. Với Spider-Man và Avatar: The Last Airbender đang tới gần, đó là tình thế WOTC không muốn rơi vào.

Vivi Final Fantasy Magic

Chiếc băng cứu thương cho vết thương xuyên thấu

Nói thật thì tôi không chắc các ông lớn có đủ đông đảo quan tâm về vấn đề này đâu. Rốt cuộc set Final Fantasy thu tiền nhiều hơn mọi set MTG khác trong một ngày mà. Hasbro đặt MSRP rồi vẫn thu tiền đầy túi, công ty họ đã làm phần của mình, phần còn lại thì từ từ giải quyết.
Nhưng nghĩ kỹ lại, MSRP vốn chưa bao giờ là giải pháp cơ bản, đúng không? Cái “S” trong “MSRP” là “Suggested” – đề xuất, không bắt buộc, bạn tuân theo cũng được mà không tuân theo cũng không sao. Vậy nên WOTC không có quyền pháp lý để can thiệp việc nâng giá vô tội vạ này; giá chỉ là đề xuất, không phải bắt buộc. Trừ khi Hasbro/Wizards chịu khó ép giá công bằng và trừng phạt các cửa hàng vi phạm (dù chưa rõ hình phạt là gì), thì đừng mơ chuyện này biến mất.
Cũng có thể ai đó nói: “Thôi mà, đó là Final Fantasy – dĩ nhiên sẽ hot rồi. Năm nay không sets nào nữa mà đâu.” Nhưng điều đó giờ cũng sai rồi nhé:
Edge of Eternities – set nội dung trong thế giới MTG sắp ra 1/8 – đang pre-order Collector Booster hộp $430, trong khi MSRP cho gói Collector Booster là $24.99, nên giá hộp theo phép tính là $299.88.
Set Spider-Man dự kiến tháng 9 đã pre-order hộp Collector Booster gần $720.
Avatar: The Last Airbender tháng 11 chưa mở preorder, nhưng đừng ngạc nhiên nếu giá hộp cũng chễm chệ ở mức cao tương tự.
Tình trạng này là “một cái đinh ghim vào quan tài”, và chưa có động thái dừng lại nào trước khi nó vượt khỏi tầm kiểm soát.